Stałą misję PAH w Kosowie założyliśmy w lutym 2000 roku. Była to pierwsza tego rodzaju placówka, założona zagranicą przez polską organizację. Działaliśmy na terenie dwóch gmin: Kaczanik – zamieszkałej przez Albańczyków oraz Sztrpce – zamieszkałej przez Serbów. Misja działała do kwietnia 2002 roku.
Dom Kultury
Dla ukształtowania i aktywizacji lokalnej społeczności konieczne było stworzenie miejsca, wokół którego mogłoby się toczyć miejscowe życie społeczno – kulturalne. Pomogliśmy wyremontować i wyposażyć Domy Kultury w obu miejscowościach.
W kaczanikowskim Domu Kultury mieści się biblioteka oraz czytelnia. Ufundowaliśmy karty biblioteczne, 300 nowych książek (głównie pozycji z literatury światowej w tłumaczeniach na język albański i książki anglojęzyczne); dostarczyliśmy bogaty wybór prasy zagranicznej oraz zorganizowaliśmy prenumeratę kilkunastu gazet i czasopism. Natomiast w Sztrpcach pomogliśmy uruchomić salę kinową.
Półkolonie i kursy angielskiego
W lecie 2000 r. zorganizowaliśmy półkolonie. Nasi wolontariusze prowadzali gry i zabawy sportowe, zręcznościowe oraz integracyjne. Odbywały się zajęcia plastyczne, edukacyjne (kulturoznawcze), pokazy slajdów i filmów. Program pozwolił zintegrować dzieci, dostarczył im radości i rozrywki, tak potrzebnych po traumatycznych przeżyciach wojennych.
Powodzenie przedsięwzięcia zachęciło nas do powtórzenia akcji w 2001 r. Tym razem zorganizowaliśmy letnie półkolonie nie tylko w mieście Kaczanik, ale też we wsi Stagowa. Wzięło w nich udział około 230 dzieci, w tym też dzieci czasowo przesiedlonych Macedończyków. Pozostały po półkoloniach sprzęt przekazano lokalnej organizacji Centrum Obrony Praw Kobiet i Dzieci, która zobowiązała się udostępniać go zainteresowanym dzieciom.
Równolegle z półkoloniami prowadziliśmy kursy angielskiego. Niezwykle cieszy nas, że lokalni nauczyciele postanowili kontynuować zajęcia w roku szkolnym, aby ułatwić im pracę zostawiliśmy wszystkie materiały edukacyjne.
Place zabaw
W gminie Kaczanik zorganizowaliśmy budowę kilku placów zabaw przy wiejskich szkołach gminy. Dzięki temu większa ilość dzieci mogła korzystać z bezpiecznej i atrakcyjnej zabawy każdego dnia, bez konieczności jechania do miasta. Place budowały lokalne firmy, przy organizacyjnej pomocy Sekcji Cywilnej Policji UNMIK. Sprzęt, tzn. huśtawki, zjeżdżalnie, piaskownice itp., wykonany przez Serbów, bezpłatnie dowiózł do albańskich wsi polski KFOR. Mieszkańcy wsi: Gorance, Hani i Elazit, Stagowa, Biczec, Runjewa, Stary Kaczanik, Belogradce, Bob sami montowali zabawki.
W miasteczku Sztrpce, również dzięki współpracy z lokalnymi wykonawcami, udało się utworzyć kompleks składający się z boiska, bogato wyposażonego placu zabaw oraz zielonego placyku z fontanną i ławkami.
Plac jest zawsze pełen dzieci i stanowi ważną część lokalnego życia i krajobrazu miasteczka.
Poza tym wspieraliśmy lokalne przedsięwzięcia:
Kacznik:
Powstała Szkoła Szachowa "Lepenci". Prowadzona przez Klub Szachowy Szkoła to przedsięwzięcie unikalne na skalę całego Kosowa. W zajęciach Szkoły, odbywających się trzy razy w tygodniu po dwie godziny, brało udział ponad trzydzieścioro dzieci w wieku 9–17 lat, a prowadzili je czterej instruktorzy będący jednocześnie czynnymi zawodnikami. Grupa odnosiła sukcesy na turniejach w całym Kosowie, więc wzrosła liczba osób zainteresowanych zajęciami. W ramach pomocy dla "Lepenci" wyposażyliśmy salę lekcyjną i ufundowaliśmy miesięczne wypłaty dla instruktorów. W lipcu 2000 roku zorganizowaliśmy także mecz "żywymi figurami".
Siłownia
Pomagaliśmy przy organizowaniu siłowni, która miała dać początek miejscowemu centrum sportu. Zakupiliśmy sprzęt sportowy i do końca stycznia 2001 roku wspieraliśmy siłownię finansowo, umożliwiając jej usamodzielnienie się. Siłownia dostępna jest dla wszystkich mieszkańców, indywidualnie i w zorganizowanych grupach, po opłaceniu abonamentu i pod opieką instruktora.
Siłownia zorganizowała w 2001 r. pierwszy w Kaczaniku konkurs body-buildingu pod swoim patronatem. Udział w konkursie wzięli sportowcy z gmin Kaczanik i Ferizaj/Uroszewacz, oraz z polskiego KFORU.
Sztrpce:
Centrum Internetowe
Pierwszym krokiem do stworzenia ogólnodostępnego Centrum Internetowego w szkole średniej "Jovan Cvijić" było dobudowanie nowego pomieszczenia. Roboty przeprowadziło kilka firm, którym Misja PAH dostarczała materiały budowlane. Dzięki porozumieniu z IOM (Międzynarodową Organizacją do Spraw Migracji) dostarczyliśmy sprzęt komputerowy i instalację satelitarną wraz z rocznym abonamentem na transfer danych. Sfinansowaliśmy kursy komputerowe i bieżącą opiekę nad sprzętem i administrowaniem siecią. Dzięki temu Centrum rozpoczęło działalność w styczniu 2001 roku. Prowadziło kursy dla ok. 60 uczniów szkoły i było dostępne przez cały tydzień dla wszystkich mieszkańców gminy. Udział w kursach mogły brać też osoby czasowo przesiedlone.
Kursy komputerowe
W ramach programu kursów doszkalających i rozwijających zainteresowania postanowiono, wykorzystując już dostarczony sprzęt, przeprowadzić kursy komputerowo-internetowe dające podstawowe wiadomości w zakresie obsługi komputerów i najważniejszego oprogramowania. W gminie Sztrpce zajęcia odbywały się w albańskiej wsi Firaja w laboratorium przekazanym przez IOM (Międzynarodową Organizację do Spraw Migracji) oraz w szkole we wsi Brod, dla której komputery przekazała PAH. Ogółem odbyło się 9 miesięcznych edycji, po dwa spotkania w tygodniu, dla grup początkujących i średniozaawansowanych, w tym specjalne grupy dla kobiet i nauczycieli. Zajęcia prowadził lokalny nauczyciel, uczestnicy kursów otrzymali dyplomy ich ukończenia.
Kurs szycia
Projekt kursów szycia miał na celu zawodową aktywizację kobiet – szczególnie albańskich, mających bardzo ograniczone możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Trzymiesięczny kurs szycia (6 godzin tygodniowo) ukończyło 25 kobiet. PAH sponsorowała wynagrodzenie lokalnej instruktorki i materiały na warsztaty. Część uszytych rzeczy trafiło do najbiedniejszych mieszkańców gminy.
Gazetka szkolna
W 2000 r. PAH przekazała redakcji gazetki szkolnej pod tytułem „Gimnazijalac” ze szkoły średniej "Jovan Cvijić" w Sztrpcach sprzęt do jej wydawania. Rok później, wynagradzając ich dziennikarski zapał przekazaliśmy im dodatkowy sprzęt ( drukarkę, kserokopiarkę, skaner) Ponadto uczniowie postanowili przemalować elewację przybudówki, w której znajdują się, wyposażone przez Polską Akcję Humanitarną, sala internetowa i siłownia. Rozpisali więc konkurs na najciekawszy uczniowski projekt przyozdobienia frontowej ściany. Pomoc w zakupie potrzebnych farb zaoferował amerykański KFOR.
Sukces pisma „Gimnazijalac” zainspirował Fundacją do zorganizowania konkursu na najciekawszą gazetkę szkolną w gminie Kaczanik.
Centrum Przesiedleńców Lahor
W roku 2001 zaangażowaliśmy się też aktywnie w pomoc uchodźcom serbskim mieszkającym w Centrum Przesiedleńców Lahor w Brezowicy – największym ośrodku dla osób wewnętrznie przesiedlonych (IDP – internal displaced person) w gminie Sztrpce, gdzie przebywało około 1200 takich osób. Centrum powstało w hotelu Lahor i znalazło w nim schronienie około 250 osób. W ramach pomocy Centrum zorganizowaliśmy między innymi plac zabaw dla dzieci i kursy szycia dla ich matek. We współpracy z polską Fundacją Wspólna Droga, otworzyliśmy świetlicę dla dzieci. Dzięki niej zatrudnienie znalazło kilku uchodźców, natomiast dzieci zyskały atrakcyjne miejsce do zabawy i pod dobrą opieką wychowawców. Dodatkowo wyposażyliśmy plac zabaw
Dzięki pewnym nadwyżkom środków z innych projektów od grudnia 2001 r. przeprowadziliśmy trzymiesięczny kurs szycia dla 15 kobiet z Centrum i wyposażyliśmy tamtejszy plac zabaw.